Komisja Europejska ogłosiła otwarcie trzech nowych możliwości finansowania w ramach funduszu innowacyjnego o łącznym budżecie w wysokości 5,2 mld EUR dochodów z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS). Zaproszenie do składania wniosków w sprawie technologii neutralnych emisyjnie na 2025 r. o budżecie 2,9 mld euro, trzecia aukcja na produkcję wodoru w ramach Europejskiego Banku Wodoru o budżecie 1,3 mld euro oraz pierwsza w historii aukcja na dekarbonizację przemysłowego ciepła procesowego w ramach Banku Dekarbonizacji Przemysłowej o budżecie 1 mld euro.
Łącznie możliwości te stanowią istotny krok naprzód w realizacji celów UE w zakresie klimatu i energii do 2030 r. oraz neutralności klimatycznej do 2050 r. Przyczynią się one również w znacznym stopniu do postępów w zakresie czystej transformacji i do realizacji Czystego Ładu Przemysłowego, zwiększając konkurencyjność i odporność przemysłu europejskiego.
Czysta transformacja przemysłowa w Europie
Ogólne zaproszenie do składania wniosków w sprawie technologii neutralnych emisyjnie (zaproszenie do składania wniosków w ramach IF25 NZT) ma na celu wypełnienie luk inwestycyjnych, przyciągnięcie kapitału publicznego i prywatnego oraz wzmocnienie wiodącej pozycji Europy w zakresie produkcji i wdrażania czystych technologii.
Z przyznanym budżetem w wysokości 2,9 mld euro wspiera on projekty dekarbonizacji, które wykazują wysoce innowacyjne technologie i procesy, które są wystarczająco zaawansowane i mają znaczny potencjał w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych. Obejmuje projekty o różnej skali, a także projekty koncentrujące się na produkcji komponentów do energii odnawialnej, magazynowania energii, pomp ciepła i produkcji wodoru, w tym akumulatorów pojazdów elektrycznych.
Projekty, które mogą mieć zastosowanie do zaproszenia, będą oceniane na podstawie ich potencjału w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych, stopnia innowacyjności, dojrzałości projektu, możliwości powielania i efektywności kosztowej. Uznając, że innowacje na małą skalę mogą odgrywać ważną rolę w europejskich wysiłkach na rzecz dekarbonizacji, powstanie nowy specjalny punkt premiowy dla projektów koordynowanych i wdrażanych wyłącznie przez MŚP.
Wspieranie transformacji przemysłowej za pomocą wodoru
Czysty wodór jest ważną alternatywą dla paliw kopalnych i jest coraz częściej wykorzystywany do dekarbonizacji przemysłu ciężkiego i sektorów transportu. Trzecia aukcja w ramach Europejskiego Banku Wodoru (aukcja wodoru IF25) o wartości 1,3 mld euro ma na celu zapewnienie racjonalnego pod względem kosztów wsparcia dla produkcji wodoru odnawialnego pochodzenia niebiologicznego lub elektrolitycznego wodoru niskoemisyjnego w trzech obszarach tematycznych, w tym nowego tematu dla producentów wodoru z odbiorcami morskimi lub lotniczymi.
Projekty wybrane w ramach aukcji otrzymają wsparcie w formie stałej premii po zweryfikowanej i certyfikowanej produkcji wodoru przez okres maksymalnie 10 lat.
Przeciwdziałanie emisjom dzięki dekarbonizacji ciepła przemysłowego
Pierwsza ogólnoeuropejska aukcja na rzecz dekarbonizacji ciepła przemysłowego (aukcja ciepła IF25) jest kamieniem milowym w utworzeniu przyszłego banku dekarbonizacji przemysłu w celu zajęcia się jednym z największych źródeł emisji gazów cieplarnianych w UE. Do 1 mld euro zostanie przeznaczone na wsparcie produkcji energii cieplnej ze źródeł zelektryfikowanych i bezpośrednio odnawialnych, która odpowiada obecnie za trzy czwarte emisji przemysłowych. Wsparcie będzie sprzedawane na aukcji projektom, które mogą zapewnić najbardziej opłacalną redukcję emisji CO2, wypełniając lukę kosztową między zrównoważonymi rozwiązaniami a alternatywnymi rozwiązaniami opartymi na paliwach kopalnych dla ciepła przemysłowego.
Aukcja, otwarta dla projektów o różnej wielkości i we wszystkich sektorach przemysłu, będzie wspierać wdrażanie technologii takich jak pompy ciepła, kotły elektryczne, ogrzewanie oporowe i indukcyjne, bezpośrednie rozwiązania w zakresie ciepła ze źródeł odnawialnych (energia słoneczna termiczna lub geotermalna), a także projekty hybrydowe łączące różne technologie. Wsparcie przyznaje się jako stałą premię opartą na produkcji, powiązaną ze zweryfikowaną bezemisyjną produkcją ciepła i wypłacaną przez maksymalny okres pięciu lat.
Ponadto państwa członkowskie mają możliwość wykorzystania procesu oceny funduszu innowacyjnego i usprawnionego procesu zatwierdzania pomocy państwa. Dzięki systemowi „Aukcjejako usługa” mogą one przeznaczyć środki krajowe na wsparcie projektów, które spełniły kryteria oceny, ale nie zostały wybrane do finansowania z funduszu innowacyjnego ze względu na ograniczenia budżetowe. Niemcy i Hiszpania potwierdziły swój udział w aukcjach jako usługa w tych aukcjach. Niemcy przeznaczą kolejne 1,3 mld euro z funduszy krajowych na wsparcie krajowych projektów produkcji wodoru w paliwach odnawialnych pochodzenia niebiologicznego. 465 mln euroz funduszy krajowych, z czego 415 mln euro zostanie przeznaczone na wsparcie projektów dotyczących wodoru, a dodatkowe 50 mln euro na wsparcie przemysłowych projektów dekarbonizacji ciepła.
Kolejne kroki
Nabór wniosków w ramach IF25 NZT można składać do 23 kwietnia 2026 r. do godz. 17.00 (czasu środkowoeuropejskiego) za pośrednictwem unijnego portalu Funding & Tenders. Zachęcamy kandydatów do udziału w Dniu Informacyjnym, który odbędzie się 16 grudnia. Oczekuje się, że wybrani wnioskodawcy podpiszą umowy o udzielenie dotacji do pierwszego kwartału 2027 r.
W przypadku aukcji wodoru IF25 i aukcji ciepła IF25 oferenci mają czas do 19 lutego 2026 r. do godz. 17.00 (czasu środkowoeuropejskiego) na złożenie wniosku za pośrednictwem unijnego portalu Funding & Tenders. Dni informacyjne dla obu aukcji odbędą się 10 grudnia 2025 r. Oczekuje się, że zwycięscy oferenci podpiszą umowy o udzielenie dotacji w ciągu dziewięciu miesięcy od zamknięcia zaproszenia do składania wniosków.
Kontekst
Fundusz innowacyjny jest jednym z największych na świecie programów finansowania demonstracji i komercjalizacji innowacyjnych technologii niskoemisyjnych, finansowanym z dochodów z EU ETS. Fundusz, którego szacunkowy budżet w latach 2020–2030 wynosi około 40 mld euro, ma na celu stworzenie zachęt finansowych dla przedsiębiorstw i organów publicznych do inwestowania w najnowocześniejsze technologie niskoemisyjne i wspieranie transformacji Europy w kierunku neutralności klimatycznej.
Biorąc pod uwagę wszystkie trwające projekty i projekty przygotowywane w ramach umów o udzielenie dotacji, w ramach funduszu innowacyjnego przyznano obecnie ponad 15,8 mld EUR na wsparcie ponad 275 projektów w ramach poprzednich zaproszeń do składania wniosków. Zarówno aukcje wodoru, jak i ciepła opierają się na konkurencyjnym podejściu rynkowym i są zgodne z modelem „pay-as-bid”. Oferty są uszeregowane według ceny w ramach każdego tematu i są przyznawane do czasu przydzielenia dostępnego budżetu. W przypadku aukcji wodoru oferty są uszeregowane według ceny w euro za kilogram wyprodukowanego wodoru; w przypadku aukcji ciepła – według ceny w euro za tonę obniżonego CO2.
W ramach aukcji pomoc na rzecz rozwoju projektów(PDA) pozostaje dostępna dla projektów, które chcą poprawić swoją dojrzałość dzięki wysokiej jakości doradztwu technicznemu i finansowemu zapewnianemu przez Europejski Bank Inwestycyjny. Ponadto pieczęćPlatformy na rzecz Technologii Strategicznych dla Europy (STEP) zostanie przyznana projektom, które spełniają wszystkie kryteria oceny, w tym zarówno tym, które zostały wybrane do finansowania, jak i tym, które nie wynikają z ograniczeń budżetowych. Pieczęć ma na celu ułatwienie wysokiej jakości projektom dostępu do dodatkowego finansowania publicznego i prywatnego.
Więcej informacji
Pytania i odpowiedzi dotyczące zaproszenia do składania wniosków IF25 NZT
Pytania i odpowiedzi dotyczące aukcji IF25
Unijny portal finansowania i przetargów
Tablica projektów funduszu innowacyjnego
Wezwanie do aukcji ciepła IF25
Zaproszenie do składania ofert na aukcję wodoru IF25
Dzień informacyjny aukcji ciepła IF25
